Γιάννης Πλειός

Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα ήταν από τα πιο δύσκολα στην πρόσφατη ιστορία της. Η συνεχόμενη οικονομική κρίση, τα μέτρα λιτότητας και η δύσκολη σχέση με τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. έχουν διαμορφώσει τη δημόσια συζήτηση την τελευταία δεκαετία.

Με τις νέες εκλογές μόλις ένα βήμα μακριά, η Ελλάδα έχει χωριστεί υπέρ ή κατά των  μέτρων που έλαβε το κυβερνών κόμμα ΣΥΡΙΖΑ ανεξάρτητα αν βοήθησε ή όχι τη χώρα να εγκαταλείψει την κρίση. Όλες αυτές οι αντιξοότητες, όμως, χωρίς αμφιβολία, έπεισαν πολλούς Έλληνες να εγκαταλείψουν τη χώρα τους και να  μεταναστεύσουν στο εξωτερικό. Η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Κάτω Χώρες είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς στην Ευρώπη για μετανάστευση.

Στην Ολλανδία, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (CBS) της Χάγης, παρά μια μείωση του 4,5% -για πρώτη φορά από το 2006 με την άφιξη των μεταναστών- οι μετανάστες από τη νότια Ευρώπη συνεχίζουν να αυξάνονται ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης. “Πρόσφατα παρατηρείται αυξημένη προσέλευση Ελλήνων στο Προξενικό Γραφείο: Οι στατιστικές της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων στις Κάτω Χώρες [ΣΕΕΚΟ] δείχνουν αύξηση των μεταναστευτικών ροών, από 16.000 Έλληνες πριν από το 2010 ο αριθμός αυτός είναι τώρα 24.000, εκτός από 2.500, που είναι φοιτητές και φοιτήτριες.       

Πράγματι, Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία πρωταγωνιστούν στο ρεύμα μετανάστευσης προς τις Κάτω Χώρες με τον αριθμό των μεταναστών να αυξάνεται σταθερά από το 2008. Όσον αφορά την Ελλάδα, μέχρι το έτος που κατέρρευσε η Lehman Brothers, η εισροή κυμάνθηκε γύρω στα 800 άτομα ετησίως και μια δεκαετία αργότερα, έφτασε τους 2.600 μετανάστες, αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό -που πλέον σπάει ρεκόρ- σε 9.100.

Γιατί στις Κάτω Χώρες; «Η ζωή εδώ είναι καλή. Και ο μισθός εδώ είναι επίσης καλός σε σύγκριση με την Ελλάδα», λέει στο 31mag.nl η Nadia Igniatovic του IamGreek.nl. «Περίπου 45.000 έχουν εγκατασταθεί στις Κάτω Χώρες λόγω οικονομικής κρίσης. Η μετανάστευση είναι πολύ δύσκολη και δαπανηρή.» 

Το IamGreek είναι μια δημοφιλής σελίδα στο facebook για την ελληνική διασπορά στην Ολλανδία. «Η Ολλανδία δεν είναι τόσο δημοφιλής για τους συμπολίτες μου όπως η Βρετανία και η Γερμανία, όπου οι ευκαιρίες είναι περισσότερες και ευκολότερες.», λέει ο Φώτης μεταπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ (UvA).

 «Πριν από μερικά χρόνια η διευθέτηση ήταν ευκολότερη. Τώρα όλα είναι πιο ακριβά και υπάρχει πολλή γραφειοκρατία με την ενοικίαση ενός σπιτιού ή ενός δωματίου. Έζησα επίσης μια αυξανόμενη εχθρότητα απέναντι στους Έλληνες» λέει ο Νίκολας, ο οποίος εδώ και 8 χρόνια ζει στην Ολλανδία και συγκεκριμένα στο Αμστερνταμ.

Πού δουλεύουν συνήθως οι Έλληνες στην Ολλανδία; 

Σύμφωνα με την Nadia, το μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων ασχολείται  με τον τομέα της πληροφορικής ως web developers και σχεδιαστές ιστοσελίδων.  «Οι Έλληνες στην Ολλανδία εργάζονται κυρίως στον τομέα της πληροφορικής ως web developers, web designers κλπ. Ένας άλλος τομέας είναι ο HORECA, μάρκετινγκ. Άλλος τομέας είναι η εργασία σε νοσοκομεία ως νοσηλευτές και γιατροί.»

Ο σκληρός χρόνος έρχεται όταν πρόκειται για επανεγκατάσταση, αλλά πρέπει να είναι καλές οι συνθήκες εργασίας για εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό: αυτή η τελευταία προϋπόθεση είναι ένα επικίνδυνο στοιχείο για τη ‘διαρροή εγκεφάλων’ μιας χώρας: «Στην Ελλάδα, ο φόβος μιας ζωής χωρίς μέλλον, στρέφει πολλούς ανθρώπους μακριά. Στην πραγματικότητα, πάνω από 120.000 Έλληνες επιστήμονες και ειδικοί έφυγαν από την Ελλάδα. Στο τέλος του 2010, το 10% του επιστημονικού δυναμικού της χώρας -περίπου 120.000 άτομα- ζούσαν στο εξωτερικό. Ο Louis Labrianidis είναι καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και έχει τονίσει ότι «αυτό το επιστημονικό δυναμικό είναι πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη της χώρας. Δε θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε στην ανάπτυξη χάνοντας το. Υπάρχουν καθηγητές πανεπιστημίου που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά και αφήνουν τις θεσεις τους με τριετή άδεια άνευ απολαβών για να πάνε σε πανεπιστήμιο στο εξωτερικό και να πάρουν καλύτερες αμοιβές για να στηρίξουν τις οικογένειες τους που μένουν πίσω. Αυτή είναι μια πολύ άσχημη ένδειξη της κατάστασης της ελληνικής κοινωνίας.»

Η απώλεια νέων γενιών αποτελεί το κύριο μέλημα των χωρών που αντιμετώπισαν χρηματοπιστωτική κρίση. Ο Φώτης, είκοσι δύο ετών, σπουδάζει Διεθνείς Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο UvA του Άμστερνταμ. Παρόλο που μοιράζεται το δράμα πολλών για εξεύρεση διαμονής «Έψαχνα κάπου για να μείνω για 1,5 μήνα και πήγαινα από  ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο, ξοδεύοντας περίπου 1.200 ευρώ», εντούτοις δεν είναι οπαδός του τρόπου ζωής στην Ολλανδία που θεωρείται ‘άθλια και βαρετή’ και δε βλέπει  τον εαυτό να γυρίζει στην Ελλάδα στο άμεσο μέλλον.

«Η ζωή στην Ολλανδία από την άποψη του μετανάστη έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα», λέει ο Νικόλας.  «Η οικονομία είναι σταθερή και οι μισθοί είναι καλοί, αλλά οι Έλληνες έχουν πρόβλημα όσον αφορά την διαφορά κουλτούρας. Παρά τα μειονεκτήματα που υπάρχουν, τα πλεονεκτήματα έπεισαν τον καλά εγκαταστημένο Νικόλα ότι το μέλλον του θα είναι στην Ολλανδία. «Δεν έχω σχέδια να γυρίσω πίσω. Η ιδέα της Ελλάδας να ξεπερνάει την κρίση μου φαίνεται ουτοπική. Εδώ έχω τη δική μου επιχείρηση», καταλήγει.